Ratni brodovi Evropske unije dobili su ovlašćenje da zaustavljaju i pregledaju tankere povezane sa takozvanom ruskom „flotom u sjenci“ u Sredozemnom moru, potvrdila je visoka predstavnica EU za spoljne poslove i bezbjednosnu politiku Kaja Kalas nakon neformalnog sastanka ministara odbrane održanog danas.
Ova odluka donesena je u okviru pomorske operacije IRINI, misije Evropske unije pokrenute 2020. godine sa ciljem praćenja poštovanja embarga Ujedinjenih nacija na oružje Libiji.
Prema riječima Kalasove, pravila angažovanja misije su promijenjena kako bi se evropskim snagama omogućilo da obavljaju inspekciju brodova za koje se sumnja da prevoze rusku naftu izvan zapadnih sankcija i ograničenja cijena.
„Operacija IRINI je promijenila pravila angažovanja i sada je počela da se ukrcava na brodove“, rekla je Kalasova.
Ruska takozvana „flota u sjenci“ obuhvata tankere i druga plovila koja prevoze rusku naftu van uobičajenih sistema osiguranja, registracije i kontrole koje koriste zapadne zemlje.
Evropski zvaničnici već dugo upozoravaju da takvi brodovi omogućavaju Moskvi da nastavi da ostvaruje značajne prihode od izvoza energenata uprkos sankcijama uvedenim nakon početka rata u Ukrajini.
Pored ekonomskog aspekta, EU takođe ističe bezbjednosne rizike koje predstavljaju stariji i često loše održavani tankeri koji plove bez transparentnih podataka o vlasništvu i osiguranju, navodi „United24“. Stručnjaci upozoravaju da bi mogući kvarovi takvih brodova mogli izazvati ozbiljne ekološke posljedice u osjetljivim morskim područjima kao što je Mediteran.
Kalasova je naglasila da cilj nije samo reagovanje na pojedinačne incidente, već i uspostavljanje zajedničkih evropskih standarda u borbi protiv mreža koje omogućavaju izvoz ruske nafte.
Kako je navela, države članice će razmjenjivati iskustva i najbolje prakse kako bi se dodatno ograničili izvori finansiranja ruskih vojnih aktivnosti.
Odluka o proširenju ovlašćenja operacije IRINI smatra se novim korakom EU ka aktivnijem sprovođenju sankcija na moru.
Jedan od prethodnih primjera je akcija francuske mornarice, koja je nedavno zadržala tanker TAGOR, brod koji je plovio pod zastavom Madagaskara i koji je navodno bio povezan sa ruskom „flotom u sjenci“.
Tokom sastanka, evropski ministri odbrane razgovarali su i o budućoj Evropskoj bezbjednosnoj strategiji, dok Brisel nastoji da dodatno ojača svoju ulogu u zaštiti pomorskih puteva i energetskoj bezbjednosti kontinenta.
glassrpske.com
